Luthers Bach Ensemble: Hohe Messe in kleine bezetting, tijdens de komende dagen tweemaal

Abdijkerk Aduard.

Twee dagen achtereen
Het Luthers Bachsensemble, onder leiding van Tymen Jan Bronda,  voeren de komende dagen tweemaal de h-Moll Messe (Mis in b-klein) van Johann Sebastian Bach (1685-1750) uit, op zaterdag 12 november, vanaf 19:30 uur, in de Abdijkerk van Aduard. De zondagochtend daaropvolgend wordt de uitdaging voor een tweede keer aangegaan, in de ─ voor vele concertbezoekers in Stad en Ommeland vertrouwde ─ entourage van de Lutherse Kerk in de Haddingestraat van Groningen, binnen de Cantatedienst welke op die zondag de dertiende november, zoals gebruikelijk, om 10:00 uur zal beginnen.
Het Luthers Bachsensemble zou die naam niet (moeten) dragen indien de musici niet in eerste instantie belangstelling voor het oeuvre van Papa Bach zouden koesteren en wel zodanig dat die ook leidt tot actieve deelname in projecten.

Omvangrijk doch bescheiden

Ornament ter
rechterzijde op
de website van
Luthers Bach
Ensemble.

Reeds eerder ─ gedurende de afgelopen vijf jaar; ergo: vanaf het begin van het bestaan van dit ensemble ─ hebben de instrumentalisten en vocalisten van het hier genoemd ensemble reeds vier Lutherse missen van geringere omvang gezongen en gespeeld; nu is de tijd gekomen om de "grootste en mooiste mis" van deze componist "op de lezenaar" te leggen en voor de gevolgen van die, zo simpel lijkende, daad in te staan, met een interpretatie die in zowel de Abdijkerk van Aduard, alsook in de vertrouwde omgeving van de eigen gebeds- en eveneens concertruimte, op de juiste wijze tot klinken zal komen.
Men heeft gekozen voor een kleine bezetting, en dat is in ieder geval dichtbij Bach. Het barokorkest zal voor u spelen in enkele bezetting, het kleinkoor bestaat voor deze gelegenheid uit zestien zangers. Solistische medewerking zal worden verleend door
Stefanie True ─ sopraan
Satoshi Mitsukoshi ─ tenor
Andrew Hallock ─ altus
Jussi Lehtipuu ─ bas

Fretwork speelt Bach, zondag in Lutherse Kerk

Fretwork
Het Britse gambaconsort Fretwork bestaat sedert 1986; het enesemble telt zes musici. Het repertoire dat de groep presenteert, beslaat een lange periode, te beginnen in de Renaissance, gevolgd door Engelse muziek uit de tijd van koningin Elizabeth en die van koning Jacobus. Arrangementen van de muziek van Papa Bach (1685-1750) zijn evenzo alledaagse kost voor deze zes strijkers als de hedendaagse muziek die speciaal voor hen wordt gecomponeerd.
Richard Boothby van de groep Fretwork heeft een van Bachs grootse stukken voor klavecimbel bewerkt voor zes gambaspelers.

Johann Nikolaus Forkel,
musicus, musicoloog en
Bach-biograaf (1802).

Goldberg Variaties
De Goldberg Variaties vormen het Vierde deel van de Clavier-Übung, gepubliceerd in het laatste decennium van Bachs bestaan: in 1741 of 1742 als Aria mit verschiedenen Veränderungen, BWV 988. De titel is niet afkomstig van de componist zelf, maar van Johann Nikolaus Forkel (1749-1818), die in zijn Bach-biografie, verschenen in 1802, deze benaming gebruikt. Voor klavecinist Gottlieb Theophilus Goldberg (1727-1756), die vanaf zijn tiende jaar (de zo ongeveer briljantste leerling van Papa Bach was), heeft Bach deze variaties op verzoek van een derde partij geschreven, opdat die jongeman iets zou hebben om zijn slapeloze nachten door te komen.

Gamba-magie
De uitvoering die het gambaconsort Fretwork op zondag 23 oktober, 's middags vanaf 15:00 uur in de Lutherse kerk te Groningen geeft, als onderdeel van de programmering voor het seizoen 2011-2012 van Musica Antiqua Nova, wordt vooralsnog beschouwd als de meest ongebruikelijke versie, gerealiseerd door gambist Richard Boothby, stichtend lid en één van de nu nog vijf leden van het consort. Hiermee gaat het ensemble ver terug in de tijd; een volgens Fretwork logische stap, gezien de voorkeur van Johann Sebastian Bach voor de viola da gamba.

De viola da gamba in verschillende maten.

Saillant detail daarbij is dat dat instrument reeds in Bachs tijd ─ nu alweer meer dan tweeëneenhalve eeuw geleden als ouderwets gold.
De openingstonen van de Aria, hier gespeeld door één gamba, vormen de basis voor het thema en de variaties.
Tot slot wordt de Aria, met een duur van zo'n drie minuten, herhaald.

Christian Drost speelt op hoofdorgel Martinikerk

Na een week pauze wordt de reeks Lunchpauzeconcerten op de vrijdagmiddag, te geven op het hoofdorgel van de Martinikerk in Groningen, voortgezet door Christian Drost (*1989), onder meer organist van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) te Dalfsen.

Drie putti op het rugwerk van het Martini-hoofdorgel in Groningen

Op het programma staan zes composities: vijf daarvan zijn van bekende orgelmeesters uit de zeventiende eeuw. Hun namen komen we elk jaar tegen op de programma's van deze reeks concerten, alsmede van concerten op andere orgels in en om, alsmede tot ver buiten, Groningen. Het ligt voor de hand dat de orgelcomponist bij uitstek, Johann Sebastian Bach (1685-1750), daarin ook weer voorkomt. In het concert van Christian Drost is dat met twee van zijn bekendere stukken: Praeludium und Fuge in C (BWV 547) en Wir glauben all' an einen Gott.
Het concert wordt, net als dat van twee weken geleden, geopend met een werk van Dietrich Buxtehude: diens Toccata in d-klein. Een compositie van Anthonie van Noordt (1619-1675) ─ Psalm 24, drie verzen ─, en van Georg Böhm (1661-1733) diens Vater unser im Himmelreich.
De voordracht wordt besloten met een Improvisatie van de organist van deze dag: Christian Drost.

Lunchpauzeconcerten op hoofdorgel Martini

Verleden week
Op vrijdag 1 juli heeft Jochem Schuurman (geboren 1989)het eerste van de zes Luchpauzeconcerten van 2011, te geven op het hoofdorgel van de Martinikerk in Stad gegeven, met een programma uit de koker van vijf verschillende Duitse componisten uit ongeveer tweeënhalve eeuw: van Johann Sebastian Bach (1685-1750) tot en met Max Reger (1873-1916).
Jochem Schuurman, die organist is van de gereformeerde kerk De Hoeksteen in Drachten, heeft in voorgaande jaren eveneens in het kader van deze reeks geconcerteerd. Onlangs, op 16 juni, heeft hij zijn eindexamenconcert aldaar gegeven, met hetzelfde programma, met als resultaat: een 9. Jochem Schuurman gaat aan hetzelfde Conservatorium in Groningen door voor zijn mastertitel.

Petrus van Oeckelen

Vincent Hensen
De vijfentwintigjarige Vincent Hensen, die vanaf 2005 aan het Conservatorium in Stad bij Theo Jellema studeerde, heeft zijn diploma docent muziek behaald. Hij is werkzaam in Oude Pekela en heeft daar een instrument van Petrus van Oeckelen (1792-1878) tot zijn beschikking. Van die orgelbouwer bevindt zich in het Pedaal van het Schnitger/Ahrend-instrument in de Martinikerk thans nog de zesvoets Roerquint.
Voor het concert van 8 juli heeft Vincent Hensen zijn keuze laten vallen op drie klassieke orgelcomponisten: Heinrich Scheidemann (1595-1663), Dietrich Buxtehude (1637-1707) en Papa Bach.

Der Aa-kerk-middagconcert Luthers Bach Ensemble

Cantates en Motet
Op zaterdag 11 juni brengt het Luthers Bach Ensemble uit onze Stad vier geestelijke werken ten gehore in een middagconcert, dat vanaf 16:30 uur in de Der Aa-kerk zal worden gegeven.
Het concert wordt geopend met twee stukken van de barokmeester naar wie het optredende ensemble zich heeft genoemd: Johann Sebastian Bach (1685-1750); als eerste de Cantate Du Hirte Israel, höre, BWV 104, uit 1724, gevolgd door nog een werk uit dezelfde categorie: Aus tiefer Not schrei ich zu Dir, BWV 38, ook uit 1724.
Deze beide cantates worden, evenals de navolgende twee stukken, gespeeld door het Projectkoor en het Barokorkest van het Luthers Bach Ensemble. De leiding van het totale gebeuren komt uit handen van Tymen Jan Bronda. Vier vocale solisten zijn eveneens van de partij: Esther Ebbinge, sopraan; Lester Lardenoye, altus; Robert Buckland, tenor: David Greco, bas.

Jean-Philippe Rameau;
in 1728 geschilderd door
Jacques André Joseph
Aved (1702-1766)

Rameau en Graupner
Het concert zal worden vervolgd met werken van twee heel directe tijdgenoten van Papa Bach en Telemann: allereerst komt een Motet van de Franse barokmeester Jean-Philippe Rameau (1683-1764) tot klinken: In convertendo Dominus, dat waarschijnlijk reeds vóór 1720 is gecomponeerd.
Afgesloten wordt het concert met de cantate Herr, die Wasserströme erheben sich, één der meer dan veertienhonderd kerkelijke cantates ─ tegenover vierentwintig seculiere ─, die Christoph Graupner (1683-1760) heeft gecomponeerd gedurende bijna een halve eeuw: tussen 1709-1754. De tekst van Luther is te vinden in Psalm 93.
__________
Reserveren van kaarten kan via de bijbehorende service-website of telefonisch; alles daarover is te vinden op de site van het LBE: www.luthersbachensemble.nl

Erwin Wiersinga zondagmiddag in De Fontein

Organist Erwin Wiersinga, die onder meer docent is aan het Conservatorium te Groningen, speelt op zondag 6 maart, vanaf 16:00 uur een orgelconcert in de Fontein-kerk aan de Eikenlaan in Stad op een mechanisch instrument uit het atelier van Mense Ruiter (1908-1992).
Op het programma staan werken van enkele grote klassieke componisten, en ook een werk van Bert Matter (geb. 1937) een naam die we wel zijn tegengekomen op de programma's van de Lunchpauzeconcerten in onze Martinikerk. Die musicus is al meer dan drie decennia organist van de Walburgiskerk te Zutphen.
Het programma wordt afgesloten met een werk van de Fransman Jehan Alain (1911-1940), die dit jaar hier en daar wordt herdacht, omdat het een eeuw geleden is dat hij, oudere broer van de wereldvermaarde Marie-Claire Alain (1926), een eeuw geleden werd geboren; zij was één van de docenten bij wie Erwin Wiersinga heeft gestudeerd.
Voordien klinkt er ook een compositie van een nog levende muziekmeester: Guy Bovet (geb. 1942), alsmede van de vader aller barokcomponisten voor dit instrument: Johann Sebastian Bach (1685-1750), en Maurice Ravel (1875-1937).

Componist Maurice Ravel
in relatief jonge jaren.

Laatstgenoemde komen we tijdens orgelvoordrachten nauwelijks tegen: hij geniet ruime en wereldwijde bekendheid door zijn orkestwerk Boléro uit 1928, bedoeld als balletmuziek. Met de juiste choreograaf en dito dansers is dat weliswaar een magistraal gebeuren, maar het werk heeft voornamelijk repertoire gehouden op het concertpodium.
Dit orgelconcert in het kerkgebouw De Fontein aan de Eikenlaan in Stad is gratis toegankelijk. Bij de uitgang is er een collecte ter bestrijding van de kosten.
__________
Een afbeelding van het Mense Ruiter-instrument is opgenomen in een bijdrage op onze zustersite Muziek en mensen van heden.