Kooikerhond Timo als muze voor beeldende kunst

De geportretteerde is steeds aanwezig
Op zaterdag 3 september wordt in Groningen, in het perceel Nieuwe Ebbingestraat 143 de expositie TIMO-mijn muze geopend. Daarbij gaat het om schilderijen, foto's, beelden en glas in lood-kunst, alle met uitbeeldingen van kooikerhond Timo. Al die stukken zijn gerealiseerd door Jolanda Meesters, beeldend kunstenares te Ezinge; tot medio augustus woonde zij in Groningen.
De tentoonstelling duurt tot en met 2 oktober en is alleen 's zaterdags en 's zondags te zien van 13:00 uur tot 17:00 uur.
Timo zelf is tijdens al die openingsdagen eveneens aanwezig.

Laatste Lunchpauzeconcert 2011 op Martini-orgel

Belangstelling
Op vrijdag 19 augustus wordt alweer het laatste optreden in de reeks Lunchpauzeconcerten 2011 op het hoofdorgel van de Martinikerk in Stad gegeven, deze keer door Peter van der Zwaag. De opzet van de reeks is in 2011 weliswaar dezelfde gebleven als voorgaande jaren, maar dit jaar werd het eerste concert eerder gegeven in verband met het feit dat enkele vrijdagen er, in verband met andere evenementen, geen concert in de vroege middaguren kon worden gerealiseerd. Dat, gekoppeld aan het feit dat er in de media nauwelijks enige aandacht aan de reeks werd gegeven ─ dit in tegenstelling tot vroeger ─, leidde ertoe dat de kerk tijdens het eerste concert akelig leeg is gebleven. Allengs zijn er weer meer luisteraars gekomen. Twee weken geleden, tijdens het Peter de Grote Festival, signaleerde ik zo'n driehonderd bezoekers. Verleden week was de bezetting van de gereedstaande stoelen ook hoog: ruim boven de honderd mensen. Gewoonlijk komen er voor het laatste concert in de reeks de meeste bezoekers, als we even afzien van de belangstelling voor het concert tijdens genoemd festival.

Charles de Wolff aan de speeltafel van het hoofdorgel in de Martinikerk te Groningen, in de zomer van 1987.
Toen speelde hij onder meer werk van György Ligeti.

Eigentijdse werken
Het is, althans naar onze opvatting, een goede zaak dat organisten bij tijd en wijle ook trachten eigentijdse werken op dit orgel uit de sfeer der neo-barok voor te stellen. Dat dit niet altijd een even goed resultaat oplevert, mag een feit zijn en blijven, pogingen daartoe hoeven dientengevolge in ieder geval niet uit te blijven. Een kwart eeuw geleden speelde Charles de Wolff een stuk van György Ligeti (1923-2006) op dit Schnitger/Ahrend-orgel; het had een ruimtelijk effect dat aan het onwaarschijnlijke grensde: het leek wel quadrafonie. Helaas geldt dat niet per definitie, hetgeen werd bewezen door de leermeester van de organist van dit laatste concert: drie weken geleden waagde Theo Jellema zich aan Le banquet céleste uit 1928 van Olivier Messiaen, dat echter op dit instrument volstrekt niet tot zijn recht kwam, enige decennia geleden daarentegen wel op een relatief klein instrument: het Marcussen-orgel in de Doopsgezinde kerk in Stad.
Geert Baan speelde verleden week Thema met variaties van Hendrik Andriessen (1892-1981), en hoewel veel van diens werk nogal Frans getint is, kwam deze compositie in de gekozen registratie uitstekend over.

Programma

Het zal niet al te vaak gebeuren dat die zomerreeks wordt besloten zonder een compositie van Papa Bach, maar dit jaar is dat wel het geval. Zes stukken staan op het programma van Peter van der Zwaag (geboren 1986), die Nederlands Recht aan de Groninger Rijksuniversiteit studeert. Het gaat daarbij om zes componisten, die eeuwige roem hebben vergaard met hun werken voor de Koningin der Instrumenten. De oudste van hen is Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621), de 'jongste' heet Dietrich Buxtehude (1637-1707), die dit seizoen goed was vertegenwoordigd. Als men diens Praeludia goed vertolkt voorgezet krijgt, kan men begrijpen waarom Johann Sebastian Bach uit Zuid-Duitsland helemaal te voet naar Lübeck toog om die meester te kunnen horen.
Van Nicolaus Bruhns is ook zeer dikwijls een stuk voor orgel in de Groninger Martinikerk uitgevoerd, en dat geldt eveneens voor alle andere klavierkunstenaars die op het programma van 19 augustus voorkomen. Naast de drie bovengenoemden zijn dat Matthias Weckmann (1616-1674), Franz Tunder (1614-1667) en Samuel Scheidt (1587-1654).

Theo Jellema concerteert in Martinikerk Stad: Orgelwerken uit een periode van zeven eeuwen

In het kader van het thans gehouden Peter de Grote Festival speelt Theo Jellema ─ onder meer docent Orgel aan het Conservatroum te Groningen ─ op het hoofdorgel van de Martinikerk in Stad, tijdens het vierde Lunchpauzeconcert van deze zomer, op vrijdag 29 juli vanaf 12:45 uur.

Detail uit het snijwerk.
Foto van Elly Kooiman
en Hilbrand Edskes.

Het programma bestaat uit vijf onderdelen, die verspreid over zeven eeuwen zijn ontstaan.
Als eerste: Estampie van een onbekende meester uit het begin van de veertiende eeuw, afkomstig uit de Robertsbridge Codex, gevolgd door nog een werk van een anonymus, gecomponeerd omstreeks 1550: Upon la mi re.
Het derde stuk stamt uit het laatste kwart van de zeventiende eeuw: Voluntary for Ye Double Organ van Henry Purcell (1659-1695).
Van Purcell is het een hele 'oversteek' naar de Franse orgelmuziek van de twintigste eeuw, naar Olivier Messiaen (1908-1992) uit wiens oeuvre voor de Koningin der Instrumenten Le banquet céleste uit 1928 zal worden gespeeld.
Een concert op een barokorgel zonder een stuk van de Bach der Bachs bij uitstek (1685-1750) is nauwelijks waarschiijnlijk. Theo Jellema besluit zijn voordracht met diens Passacaglia in c-klein (BWV 582) uit het eerste decennium van de achttiende eeuw.

D66 in Stad wenst auditie voor straatmuzikanten

Politiek getinte eis
TV Noord meldde in het dagelijkse nieuwsprogramma van heden dat de politieke partij D66 in de gemeenteraad wil voorstellen dat straatmuzikanten eerst auditie zou moeten doen voordat ze het publiek mogen teisteren met hun kunstzinnigheid, respectievelijk kunstmatigheid. Of zelfs met hun ─ helaas veel voorkomende ─ totale gebrek aan kunstgevoel. De partij wil dit omdat zoveel voorbijgangers zich wezenloos ergeren aan veel van die op straat spelende artiesten, als die betiteling in serieuze zin op hen van toepassing zou zijn, en men hen anders wellicht als die artiesten zou kunnen kwalificeren.
Terecht ergeren talrijke mensen, die gewoon een winkel willen bezoeken, zich aan het gejengel, gedoedel en andere uitingen van muzikaal onvermogen van het gros van degenen die hun kostje verdienen, en eventueel (veel) meer dan dat met een diminutief omschrevene, zullen ze dan ook waarachtig niet binnenhalen.
Een ander stuk ergernis uiten degenen die menen dat die arme mensen daar onder druk zitten te spelen en al het meestal zuur 'verdiende' geld aan een soort oostblok-maffiabaas moeten afgeven. Die laatste, recentelijk steeds vaker geuite, beschuldiging wordt overigens even vehement tegengesproken door mensen die zeggen iets van die scène in en om Groningen te weten.

Miniem repertoire
Hebben degenen, die zich ergeren, nu gelijk? Wel als de bron van irritatie het extreem slechte spelen is, want daar hebben we in de meeste gevallen mee te maken, evenals het zeer kleine repertoire. Hoevelen van die accordeonisten beperken zich helaas tot La Paloma, dat overigens vrijwel niets meer met het oorspronkelijke muziekstuk te maken heeft. Accordeonmuziek, in de buurt van tal van supermarkten in de binnenstad en ook nog daarbuiten, op zich is voldoende straf voor het feit dat je boodschappen doet.
Ik liet die opmerking eens vallen toen een groep muzikanten uit Roemenië mij aansprak met de vraag of ze niet speciaal voor mij en mijn hond iets zouden mogen spelen en ook bij hen de accordeon, tussen diverse andere instrumenten, aanwezig was. Ik uitte mijn misnoegen over zoveel gejammer dat voor La Paloma moest doorgaan. Die lui waren het niet alleen volkomen met me eens, maar gaven ook een uitstekende vertolking van het nummer ─ dat me overigens niet in de geringste mate interesseert ─ ten beste. Waarmee gezegd wil zijn dat er ook op straat musici te vinden zijn die wel degelijk wat kunnen.

Muziekstudenten
Dan heb ik het (nog) niet gehad over muziekstudenten die via dergelijke optredens hun muziek onder de aandacht willen brengen en daarmee tegelijkertijd ervaring opdoen. Enige jaren achtereen trad er een groep Russische koperblazers op, waarvan de meesten aan het Conservatorium in Groningen studeerden. Als je zo'n optreden afzet tegen de war sjofele harmonicaspelers, blijft er van de laatste groep niets over, ook niet als allen, die daartoe behoren, elke dag opnieuw auditie zouden moeten doen.
Dat geldt niet voor sommige eenlingen: violist of fluitist, gitaarspeler of andere solist. En of zo professioneel is of amateur, dilettant of student, speelt geen rol.

Hoe moet zo'n auditie?
Rest de klemmende vraag wie de D66-ers in gedachten hebben om de kwaliteit van de straatmuzikanten te beoordelen. Als dat adequaat moet gebeuren, kun je zoiets maar beter niet aan politici overlaten. En waar moet die auditie plaats grijpen? Op straat of binnen?
Men moet wel overwegen of men, indien kwaliteit de graadmeter is om op straat te mogen spelen, nu niet al te bevoogdend wil optreden, hetgeen nu juist bij een zich liberaal noemende partij ─ al kennen we intussen het onheil dat een zichzelf als liberaal beschouwende regeringspartij op het gebied van de cultuur heeft aangericht, en wel zodanig dat een begrip als cultuurbeulen op zijn plaats is.

Bezinning dringend gewenst
Daarom, hier en nu: bezint eer gij begint, in dit geval aan een wel erg populistisch voorstel aan de gemeenteraad.
Begrijpt u mij goed: geen enkele van die massa lieden met een accordeon zal ik ook maar één seconde missen ─ integendeel. Doch dat geldt ook voor de meeste politici als ze op enigerlei fatsoenlijke wijze verdwijnen, zelfs als dat gebeurt door het blazen van de kraaienmars.

Christian Drost speelt op hoofdorgel Martinikerk

Na een week pauze wordt de reeks Lunchpauzeconcerten op de vrijdagmiddag, te geven op het hoofdorgel van de Martinikerk in Groningen, voortgezet door Christian Drost (*1989), onder meer organist van de Gereformeerde Kerk (vrijgemaakt) te Dalfsen.

Drie putti op het rugwerk van het Martini-hoofdorgel in Groningen

Op het programma staan zes composities: vijf daarvan zijn van bekende orgelmeesters uit de zeventiende eeuw. Hun namen komen we elk jaar tegen op de programma's van deze reeks concerten, alsmede van concerten op andere orgels in en om, alsmede tot ver buiten, Groningen. Het ligt voor de hand dat de orgelcomponist bij uitstek, Johann Sebastian Bach (1685-1750), daarin ook weer voorkomt. In het concert van Christian Drost is dat met twee van zijn bekendere stukken: Praeludium und Fuge in C (BWV 547) en Wir glauben all' an einen Gott.
Het concert wordt, net als dat van twee weken geleden, geopend met een werk van Dietrich Buxtehude: diens Toccata in d-klein. Een compositie van Anthonie van Noordt (1619-1675) ─ Psalm 24, drie verzen ─, en van Georg Böhm (1661-1733) diens Vater unser im Himmelreich.
De voordracht wordt besloten met een Improvisatie van de organist van deze dag: Christian Drost.

Lunchpauzeconcerten op hoofdorgel Martini

Verleden week
Op vrijdag 1 juli heeft Jochem Schuurman (geboren 1989)het eerste van de zes Luchpauzeconcerten van 2011, te geven op het hoofdorgel van de Martinikerk in Stad gegeven, met een programma uit de koker van vijf verschillende Duitse componisten uit ongeveer tweeënhalve eeuw: van Johann Sebastian Bach (1685-1750) tot en met Max Reger (1873-1916).
Jochem Schuurman, die organist is van de gereformeerde kerk De Hoeksteen in Drachten, heeft in voorgaande jaren eveneens in het kader van deze reeks geconcerteerd. Onlangs, op 16 juni, heeft hij zijn eindexamenconcert aldaar gegeven, met hetzelfde programma, met als resultaat: een 9. Jochem Schuurman gaat aan hetzelfde Conservatorium in Groningen door voor zijn mastertitel.

Petrus van Oeckelen

Vincent Hensen
De vijfentwintigjarige Vincent Hensen, die vanaf 2005 aan het Conservatorium in Stad bij Theo Jellema studeerde, heeft zijn diploma docent muziek behaald. Hij is werkzaam in Oude Pekela en heeft daar een instrument van Petrus van Oeckelen (1792-1878) tot zijn beschikking. Van die orgelbouwer bevindt zich in het Pedaal van het Schnitger/Ahrend-instrument in de Martinikerk thans nog de zesvoets Roerquint.
Voor het concert van 8 juli heeft Vincent Hensen zijn keuze laten vallen op drie klassieke orgelcomponisten: Heinrich Scheidemann (1595-1663), Dietrich Buxtehude (1637-1707) en Papa Bach.

Lunchconcerten Martini-orgel 2011 van start

De kroon op het werk: Stadswapen van Groningen
bovenop het hoofdorgel van de Martinikerk 

Ook in dit zomerseizoen worden er zes Lunchpauzeconcerten, vrijdags op het Schnitger/Ahrend-orgel van de Martinikerk in Groningen gegeven. Dit jaar begint de reeks op vrijdag 1 juli, en dat is eerder dan gebruikelijk, aangezien de concerten nu niet tijdens zes aaneengesloten vrijdagen worden gegeven, maar er een onderbreking is.
De geïnteresseerden, die het eerste concert bezoeken, kunnen het programmaboekje raadplegen voor de preciese data. Wel is het tijdstip van aanvang gelijk gebleven: 12:45 uur. De concerten duren, net als in voorgaande jaren, ongeveer drie kwartier.